Zelfs als Assepoester was ik niet goed genoeg
een trauma dat twintig jaar later nog in mijn lichaam leeft
Ik was achttien jaar. Net begonnen aan mijn studie op de Hogeschool Zeeland in Vlissingen. Ik woonde nog thuis, niet omdat ik dat zo graag wilde, maar omdat mijn moeder niet wilde dat ik op kamers ging. Financieel hoefde ik sowieso niets van haar te verwachten. Geen eurocent. Ook niet toen ik nog thuis woonde.
Het was herfstvakantie en ik had het huis van mijn moeder van top tot teen schoongemaakt. Mijn eigen kamer, de badkamer, de rest van het huis. We woonden in een behoorlijk grote twee-onder-een-kapwoning. Mijn moeder werkte zeven uur per week als schoonmaakster bij andere mensen.
Ik was bijna klaar. Alleen de keuken moest ik nog even stofzuigen.
Toen kwam mijn moeder thuis.
De wasmachine was klaar en ik moest onmiddellijk de was eruit halen. Ik zei dat ik eerst even de keuken wilde afmaken. Dat waren nog een paar minuten.
Maar nee. Het moest nú.
Dus ik stopte met stofzuigen en haalde de was uit de machine. Ik had het droogrek al klaargezet en legde de was daar even op. Zonder wasmand.
Ook dat was niet goed.
Want stel je voor dat er iets op de grond zou vallen. Dan kon alles opnieuw gewassen worden. De vloer in de tuin was spik en span, aangezien mijn moeder bijna dwangneurotisch schoon was.
Ik moest een wasmand pakken.
Die stond boven op de droger, die weer boven op de wasmachine stond. Dus vroeg ik of mijn moeder die even wilde aangeven.
Daarop kreeg ik naar mijn hoofd geslingerd dat God mij ook twee handjes had gegeven en dat ik het zelf maar moest doen. (En ze geloofde niet eens on God.)
En ergens op dat moment was ik er klaar mee.
Ik had het hele huis schoongemaakt. Alles gedaan. En nóg was het niet goed genoeg.
Wat volgde was een enorme ruzie. Mijn moeder dreigde mijn spullen in de container te gooien. Waaronder mijn dekbedovertrek, dat ik ooit voor mijn verjaardag had gekregen. Want dat waren de cadeaus die ik kreeg. Geen leuke dingen voor mezelf, maar praktische spullen. En dat dekbedovertrek was ook nog eens het enige dat ik had.
Uiteindelijk zette mijn moeder me het huis uit.
Achttien jaar. Drie onderbroeken. Een tandenborstel. En verder niets.
Daar stond ik dan bij de bushalte.
Ik belde een vriendin en vertrok met de bus van Axel naar Koudekerke. Na drie dagen belde toevallig een andere vriendin om te vragen hoe het met me ging. Toen ik vertelde wat er gebeurd was, kon ik bij haar terecht.
Daar verbleef ik minimaal tweeënhalve week. Later sliep ik nog een maand tot anderhalve maand op de slaapbank van een vriendin die in Vlissingen op kamers woonde.
Mijn studie was nog maar net begonnen.
En ik had geen thuis meer.
Het wrange is dat dit geen op zichzelf staande gebeurtenis was.
Mijn hele jeugd had ik het gevoel dat ik vooral bestond om mijn moeder van dienst te zijn. Ik was haar hulpje, haar schoonmaakster, haar Assepoester. Mensen in mijn omgeving zagen dat ik thuis als een slaaf werd behandeld.
Mensen zagen het. Mensen wisten het.
Maar niemand durfde er echt iets van te zeggen.
Mijn moeder wist bovendien precies wanneer ze een stap verder kon gaan. Vooral wanneer mijn opa en oma voor langere tijd in Indonesië verbleven. Dan waren de twee mensen die mij bescherming boden er niet.
Want mijn opa en oma waren mijn veilige haven.
Mijn oma was degene die voor de deur stond wanneer het thuis weer eens misging. Zij ging met mij naar de orthodontist. Mijn opa ging mee naar badminton, leerde me omgaan met computers, haalde me op als mn fietsband lek was en was op allerlei manieren betrokken bij mijn leven.
Zij deden de dingen die je eigenlijk van je ouders zou verwachten.
Mijn oma is inmiddels negentig. Mijn opa is vijftien jaar geleden overleden.
En terwijl ik dit schrijf, vraag ik me af of ik ook zijn overlijden ooit werkelijk heb verwerkt.
Maar waarom vertel ik dit verhaal nu, twintig jaar later?
Omdat ik 38 ben en er vandaag achter kwam dat dit trauma nog altijd in mijn lichaam aanwezig is.
Ik ben momenteel intensief bezig met het helen van het thema veiligheid. Een thema dat voor mijn gevoel zoveel groter en diepgaander is dan we ons vaak realiseren.
Ik merkte dat mijn ademhaling ineens heel hoog zat. Alsof mijn lichaam zich ergens tegen verzette. Ik vroeg me af waar dat vandaan kwam.
En toen kreeg ik door dat het dit trauma was.
Dat achttienjarige meisje dat daar met drie onderbroeken en een tandenborstel bij de bushalte stond.
Zonder thuis. Zonder veiligheid. Zonder moeder die haar beschermde.
Na een jeugd waarin ze voortdurend haar best had gedaan om goed genoeg te zijn.
En zelfs toen ze letterlijk het hele huis had schoongemaakt, was ze nog niet goed genoeg.
Twintig jaar lang heb ik dit verhaal met me meegedragen. Ik kon het vertellen. Ik wist wat er was gebeurd. Ik had er zelfs een zekere afstand van genomen.
Maar blijkbaar is iets kunnen vertellen niet hetzelfde als het werkelijk verwerkt hebben.
Mijn hoofd was allang verdergegaan. Maar mijn lichaam droeg het nog met zich mee.
En misschien is dat wel een van de belangrijkste inzichten die ik tijdens mijn eigen helingsproces opdoe.
Veiligheid gaat niet alleen over de vraag of je vandaag een dak boven je hoofd hebt. Of je financieel zelfstandig bent. Of je niemand meer nodig hebt om voor jezelf te zorgen.
Het gaat ook over dat diepgewortelde gevoel dat je er mag zijn. Dat je niet voortdurend op je hoede hoeft te zijn. Dat je niet eerst iets hoeft te presteren om liefde, rust of een veilige plek te verdienen.
Dat je niet zomaar wordt afgewezen, vernederd of verlaten wanneer je een grens aangeeft.
Ik heb inmiddels mijn eigen huis, mijn eigen leven en mijn eigen veilige plek opgebouwd.
Maar ergens in mij stond blijkbaar nog steeds dat achttienjarige meisje bij die bushalte.
En misschien is het nu, twintig jaar later, eindelijk tijd om haar daar weg te halen.
Want zij was nooit het probleem.
Ze had geen schoner huis hoeven achterlaten. Niet harder hoeven werken. Niet nóg gehoorzamer hoeven zijn.
Ze had gewoon een moeder nodig die van haar hield en haar een veilig thuis bood.
En dat had ze verdiend.
Ook zonder iets daarvoor te hoeven doen. 💜